Beschrijving
Emilie, markiezin du Châtelet (1706-1749)
Een lezing in het Nederlands door Jan-Willem van Holten over deze Franse wis- en natuurkundige
uit de tijd van de Verlichting, haar bijzondere positie als vrouwelijke wetenschapper in de 18 e
eeuw, wat zij betekend heeft met haar publicaties en de contacten en de correspondentie tussen
de markiezin en haar grote liefde: Voltaire.
Moi, j’avoue que, si j’étais roi, je voudrais faire cette expérience de physique…. Je ferais participer
les femmes à tous les droits de l’humanité, et surtout à ceux de l’esprit.
Ik beken dat, als ik koning zou zijn, dan zou ik de volgende natuurkundige proef doen… Ik zou ook
aan vrouwen alle mensenrechten toebedelen en vooral het recht om geestkracht te hebben.
Dit schreef Émilie Du Châtelet in 1735 in haar bewerking van Bernard Mandeville’s Fable of the
bees. Ze had daartoe alle recht. Als dame van Franse adel had ze een goede opvoeding genoten,
en daarna zichzelf bekwaamd in de wiskunde en natuurwetenschap.
Ze wist door te dringen tot de top van de Europese wetenschap, en verwierf zo internationaal
aanzien. Met haar partner Voltaire legde ze daarmee de basis voor de Franse Verlichting.
Jan-Willem van Holten vertaalde haar wetenschappelijke verhandeling Institutions Physiques
(Grondslagen van de fysica) in het Nederlands en zal voor ons op 20 november over haar boeiende
leven en tragische einde een zeer interessante lezing verzorgen.