|
recensies conférences 2004-2005
Wijnstreken en Wijntradities bij Alliance Française maandag 27 september
Madame Marie-Thérèse Rouillard
Tijdens de eerste conférence van de Alliance Française wist een zeer kundige Madame Marie-Thérèse Rouillard met groot gemak haar enthousiasme over de “viticulture” over te dragen bij haar talrijke toehoorders. Dankzij de Grieken, die in de 6e eeuw voor Christus rondom Marseille een handelsmissie opzetten, kwam de wijnstok naar Frankrijk, om daarna langs de rivier de Rhône steeds verder naar het Noorden van Frankrijk op te rukken. Het proces van druiventros tot een goed glas wijn duurt lang, pas na vijf jaar kan er van de wijnstok geoogst en geperst worden. Allerlei vijanden zoals de befaamde druifluis bedreigen de groei. Aan het einde van de 19e eeuw had dit beruchte beestje 80% van de wijnbouw vernietigd. Via entprocedures is het toch weer goed gekomen met de Franse wijnbouw.
 Met uitnodigende dia’s o.a. van het fraaie Clos Vougeot, waar onder meer de “chevaliers du taste vin” samenkomen, illustreerde Mme Rouillard haar interessante verhaal. De wijndrinker verandert langzaam van smaak, dronk hij vroeger graag een landwijntje aan het “zinque”, nu geeft hij de voorkeur aan duurdere kwaliteitswijnen en liefst met een smaak die neigt naar vanille, aldus de spreekster. De Franse wijndrinker ontkurkt vrij gemakkelijk de champagne, terwijl die in Nederland nog steeds voor speciale gelegenheden is gereserveerd.
Misschien dat dit wat gaat veranderen na een aantal tips van Mme Rouillard op het gebied van goedkope maar toch lekkere “champagneachtige” wijnen (onder meer uit Vouvray en Côte du Rhône).
Dankzij het bewind van achtereenvolgende pausen in Avignon is er uit die omgeving een goede wijn bekend geraakt, de Chateau Neuf du Pape, die gelukkig nog steeds verkrijgbaar is. Na fraaie dia’s van verschillende chateaux en wijnstreken, was het heerlijk om zelf een goed glas wijn van de benedenbuurman “het Schellinkje” te drinken. Zo opende de Alliance Française in stijl haar lezingenserie voor het nieuwe seizoen.
Streekfiguren als Santons vrijdag 29 oktober 2004
Mme Edwige Leunissen
De culinaire liefhebber van de Provence kwam vrijdag 29 oktober tijdens de lezing van madame Leunissen voor de Alliance Française toch nog aan zijn trekken.
Haar onderwerp “de Santons”, of te wel de kleine heiligen rondom de kerststal, heeft natuurlijk vaak veel raakvlakken met het bijbehorende kerstdiner, waar zij uitgebreid op inging. Vooral bij het eindeloze dessert van 13 gangen (naar traditie 12 apostelen en Jezus) riep ze heerlijke beelden op.
Hoe komen de Santons in de Provence? Als we heel ver terug gaan, vinden we een Italiaanse connectie via de moeder van Franciscus van Assisi, die in de Provence woonde. De naam komt ook uit Italië: “Santi belli, Santini” of te wel kleine heiligen, welke naam in de Provence tot Santoun werd omgedoopt. Beelden werden gedurende meerdere periodes uit de kerk geweerd (onder invloed van het protestantisme en na de Franse revolutie), maar de bewoners van de Provence creëerden hun eigen heiligen voor in huis, die ze aan het begin van de advent jaarlijks te voorschijn halen en die een centrale plaats in de kerstvoorbereidingen innemen.
  
De “Santonnier” is een erkend beschermd beroep geworden met een gedegen opleiding van verscheidene jaren. Bekende Santonniers zijn opgeleid, waarbij de naam van monsieur Carbonel een ereplaats inneemt. Hij is een groot artiest met veel bewonderaars, waardoor zijn werk, niet alleen de Santons zelf maar ook hele dorpsscènes er omheen, behoorlijk prijzig is geworden. Dit ontmoedigt de ware Santonliefhebber niet. Met veel toewijding worden alle vaste figuren, vooral die uit de streek, bijeen gespaard. Steeds zijn de figuurtjes, variërend van enkele centimeters tot 15 centimeter gemakkelijk te herkennen. De molenaar altijd met witte muts, de blindeman met geleide, de oude dametjes die de pastoor altijd opzochten, ze passen allemaal in het verhaal van de Provence en mogen niet ontbreken. Alle beroepsgroepen en ambachten zijn vertegenwoordigd en met liefde beschilderd. Er is ook een groep santons waarvan alleen het hoofd van gebakken klei is en het lijfje plus aankleding van fraaie stoffen. De kostuums zijn uit het tijdperk van de Restauratie, het midden van de 19e eeuw. De Provençaalse crèche, de kerststal, is een mooi traditioneel mengsel van het profane en het religieuze, waarbij naast de vaste figuren als Maria, Jozef en het kindeke Jezus ook royaal plaats was voor de kleine lieden (de lavendelverkoopster) en de notabelen uit de eigen streek. Dit gevoel van verbondenheid zal wellicht ten grondslag liggen aan deze fraaie traditie.
Grote belangstelling voor het Parijse café. maandag 22 november 2004
M. Georges Grand
 Voor een zeer talrijk en geïnteresseerd publiek, sprak Georges Grand toch met enige zorg over de authentieke en nostalgische café’s in zijn geliefde Parijs, waarvan er in de loop der tijd aardig wat verdwenen zijn. Belastingtechnisch is het voordeliger om er een croissanterie van te maken, maar die lijken allemaal op elkaar. Er bleken gelukkig nog heel veel van die bijzondere gelegenheden bewaard te zijn gebleven, vooral in het 11e arrondissement dat momenteel erg in de mode is. Minister Jack Lang greep persoonlijk in toen het beroemde café Fouquet dreigde te verdwijnen. Dit café werd “gepromoveerd” tot “lieu de mémoire” en min of meer van zijn voortbestaan verzekerd. In het beroemde café uit Amélie Poulain, “les deux moulins” is helaas wel de “tabac” verdwenen, maar de sfeer moet ongeveer hetzelfde gebleven zijn. Van de schrijvers werkt ongeveer 80 % in het café, vele namen vielen, alleen Françoise Sagan bleek hier niet te kunnen werken, zij werd teveel geboeid door haar omgeving en miste de benodigde onverschilligheid. Sartre daarentegen zei dat deze onverschilligheid ”indifférence”, hem er juist toe aanzette te werken. “Thuis ga ik maar op mijn bed liggen” aldus de beroemde schrijver. Met groot enthousiasme leidde M. Grand ons door Parijs aan de hand van speciale café’s en brasseries.
 Voorafgaande aan deze geslaagde avond werd afscheid genomen van voorzitter Louis Tiemans. Meer dan 20 jaar heeft hij de Alliance Française van Meppel kundig geleid en hiervoor werd hij dan ook terecht door de Alliance Française onderscheiden met een herinneringsspeld. Door de naburige clubs werd hij in het zonnetje gezet en de nieuwe voorzitter Peter Swart werd voorgesteld. De toehoorders konden terugkijken op een belangrijke en gedenkwaardige avond.
De aanstekelijke muziek van de accordéon woensdagavond 19 januari 2005
Mme Edwige Leunissen
Opgewekt kwamen de luisteraars binnen, terwijl madame Leunissen met verve haar, door Karel v.d. Leeuw gebouwde accordéon bespeelde. Met Franse volksliedjes zette zij gelijk de toon van een sfeervolle en interessante avond. De conférencière heeft de geschiedenis van de accordéon terdege bestudeerd. In veel landen heeft dit instrument dan ook een grote rol gespeeld, vooral op het gebied van de volksmuziek. De accordéon nodigt uit tot dansen, aldus de spreekster en met een paar kwieke pasjes voegde zij meteen de daad bij het woord.
 Met veel humor vertelde zij ons het verhaal van de muzikale oorlog in het Parijs van rond 1900, waarin de accordéon de hoofdrol vervulde. Op zoek naar werk kwamen veel inwoners van de Auvergne toen naar Parijs. Zij vonden dit werk meestal in de buurt van het Gare d’ Austerlitz in de horeca sfeer Uit Italië kwam een tweede stroom werkzoekenden, die rondom het Gare de Lyon een plekje vonden. Deze twee groepen vonden elkaar via de muziek. De Auvergnats hadden hun typisch doedelzakachtig instrument, de musette. De Italianen namen hun accordéons mee in de café tabacs en dat trok heel veel klanten. Maar de Auvergnats voelden zich overschaduwd door dit dominante instrument stuurden de Italianen weg. Zij trokken letterlijk de straat op en luisterden bals champêtre en bals public op, waarbij de valse musette de populaire dans werd. De valse musette muziek was geboren. De accordéon speelt zowel een belangrijke rol in de Klezmer muziek als in de Cajun muziek uit Lousiana. Zelfs in de Congo is het instrument bekend, waarbij de muziek weer een geheel eigen sfeer heeft. De accordéon is van veel markten thuis en de tijd is weer gunstig voor dit instrument dat in de jaren zeventig een dip doormaakte. Volkomen terecht, die hernieuwde belangstelling, dachten we na afloop van de conférence van Mme Leunissen.
Een wandeling door oriëntaals Parijs 14 februari 2005
Madame Liliane Aït-Kaci
Madame Liliane Aït-Kaci neemt ons graag mee op haar wandeling langs plekjes in Parijs, waar de oriëntaalse invloeden hun sporen hebben achtergelaten. Al sinds de kruistochten zijn er versieringen en ornamenten terug te vinden, maar vooral in de 18e eeuw nam de aandacht voor alles uit de Oriënt weer heel sterk toe.
 Schilders als Delacroix en Denon tonen dit duidelijk in hun kunstwerken. Hoe dit alles zo in zijn werk ging, vertelt madame Liliane Aït-Kaci tijdens haar conférence a.s. maandag 14 februari voor leden en belangstellenden van de Alliance Française. Haar lezing in Ogterop illustreert ze met prachtige dia’s.
"Odalisque" van Delacroix
|
